Miếu Hai Bà Trưng – quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

Lịch sử hình thành và sự gắn kết với bãi sông xưa

Thuở trước, tại làng Đồng Nhân thuộc huyện Thanh Trì, nhân dân từng lập đền thờ Hai Bà Trưng ngay sát mép bãi sông. Trải qua thời gian, dòng sông sạt lở đe dọa công trình, người dân trong làng đã tìm được khu đất tại miếu cũ nằm ở thôn Hương Viên, thuộc địa phận huyện Thọ Xương. Tại đây, họ được ban cấp 6 mẫu đất để dựng đền, duy trì việc hương khói thờ phụng.

Dù ngôi đền chính đã được dời vào phía trong đất liền, bà con làng Đồng Nhân Châu vẫn quyết định lập nên ngôi miếu mới tại vị trí cũ để tiếp tục kính cẩn thờ cúng Hai Bà. Cứ vào dịp lễ hội hằng năm, cụ thể là ngày mùng 5 tháng 2 âm lịch, dân làng Đồng Nhân tổ chức đoàn rước kiệu Hai Bà tiến ra khu vực bờ sông — chính là vùng làng Đồng Nhân nguyên thủy. Kiệu được dừng chân tại miếu Hai Bà, sau đó người ta đem đôi chóe xuống thuyền bơi thẳng ra giữa dòng sông lấy nước mang về làm lễ tại miếu. Đến khoảng ba giờ chiều, sau khi hoàn tất nghi thức tại miếu, đoàn tiếp tục rước về đền Đồng Nhân để chuẩn bị cho lễ tắm tượng diễn ra vào ngày mùng 6. Vào thời điểm đền Đồng Nhân tổ chức đại lễ, người dân ở khu vực bãi sông cũng tiến hành lễ dâng cúng Hai Bà với quy mô giản dị hơn.

Kiến trúc nghệ thuật của di tích

Xét về mặt kiến trúc nghệ thuật, miếu sở hữu bố cục gồm các hạng mục chính: cổng tam quan, sân miếu, nhà tiền tế và khu vực hậu cung. Bên trong không gian miếu hiện nay còn lưu giữ rất nhiều cổ vật giá trị cao như:

• Hương án chân quỳ dạ cá
• Sập thờ trang nghiêm
• Long ngai, bài vị long đình
• Hoành phi đại tự
• Bộ tam sự, đồ lễ bộ
• Bát hương bằng đá, chuông đồng cổ…

Sự công nhận di tích lịch sử

Nhờ những giá trị bảo lưu về mặt lịch sử và văn hóa truyền thống, Miếu Hai Bà Trưng đã được Bộ Văn hóa – Thông tin chính thức công nhận và xếp hạng di tích lịch sử vào ngày 05/02/1993.