Đình Huỳnh Cung Và Văn Chỉ Chu Văn An

Đình Huỳnh Cung và văn chỉ Chu Văn An tọa lạc tại xã Tam Hiệp, nằm trong địa bàn huyện Thanh Trì, thủ đô Hà Nội. Ngôi đình này phụng thờ Hồng Bắc đại vương, vị thần hoàng vốn là con trai của Vua Hùng Nghi Vương. Chiếu theo truyền thuyết dân gian, Hùng Nghi Vương được xem là vị Vua Hùng thứ 17, sinh hạ được hai người con là Uy Mang cùng Hồng Bắc; sau khi quy tiên, các ngài đều được triều đình phong thần và nhân dân nhiều nơi lập đền thờ phụng. Bên cạnh đó, đình Huỳnh Cung còn phối thờ danh nhân Chu Văn An bởi ông từng có nhiều công lao to lớn với làng Huỳnh Cung thuở trước, đồng thời là bậc đại trí thức nổi danh trong lịch sử triều Trần. Cố danh sư Chu Văn An sinh thời vốn là một vị quan nổi tiếng thanh liêm, khi về ở ẩn tại làng đã mở lớp dạy học và đào tạo ra rất nhiều môn sinh ưu tú, thành danh. Do đó, khi ông qua đời, triều đình đã ban sắc phong và nhân dân lập văn chỉ để đời đời hương khói. Về sau, không gian văn chỉ này tiếp tục mở rộng thờ cúng các vị tiến sĩ, người đỗ đạt đại khoa trong toàn huyện.

Lịch Sử Xây Dựng Và Giá Trị Kiến Trúc

Công trình kiến trúc đình Huỳnh Cung cùng văn chỉ Chu Văn An hiện chưa rõ chính xác mốc thời gian khởi dựng ban đầu. Dựa theo các tư liệu từ tấm bia đá có niên đại ghi năm 1717 và năm 1757, ngôi đình chắc chắn đã được xây dựng từ trước những thời điểm này. Trải qua thăng trầm thời gian, tổng thể kiến trúc ban đầu với hệ thống các dãy nhà ngang dọc đã bị tháo dỡ, nay chỉ còn lại tòa đại đình chính cùng hai cây cổ thụ lâu năm tỏa bóng mát ở khu vực sân. Ngôi đình mang đậm dấu ấn phong cách kiến trúc đặc trưng của thời Hậu Lê. Mặc dù đã trải qua không ít lần trùng tu, tôn tạo, nơi đây vẫn gìn giữ được rất nhiều mảng kiến trúc cổ kính nguyên bản.

Ngôi đình được dựng lên trên một thế đất gò cao ráo, kết cấu gồm năm gian theo kiểu bốn mái với các góc đao uốn cong uyển chuyển, phần mái được lợp bằng ngói mũi hài truyền thống. Trước đây, hệ thống cửa của đình đều làm theo kiểu cửa bức bàn, tuy nhiên đến ngày nay chỉ còn lại cánh cửa bức bàn nguyên bản ở gian chính giữa, trong khi hai gian hai bên đã được thay đổi thành kiểu cửa hai cánh phục vụ sinh hoạt.

Kết Cấu Vì Kèo Và Nghệ Thuật Chạm Trắc

Hệ thống kết cấu vì kèo của đình được thực hiện theo lối truyền thống “giá chiêng, chồng giường bẩy hiên”. Toàn bộ các con giường cùng hệ thống xà đều được gọt đẽo dạng tròn, phần đầu chạm khắc tỉ mỉ các họa tiết hình vân xoắn kết hợp cùng những đường nét mác khỏe khoắn. Xét về mặt nghệ thuật chạm khắc, các đầu dư tại đây được tạo tác với nhiều hình dáng phong phú khác nhau; mặc dù nhìn tổng thể vẫn mang nét tương đồng và đối xứng hài hòa, nhưng mỗi chi tiết lại mang một dấu ấn tạo hình độc đáo riêng biệt.

Văn Chỉ Chu Văn An Và Các Di Vật Quý Giá

Khu vực văn chỉ Chu Văn An hiện nay chỉ còn sót lại một trụ cột xây của cổng tam quan cũ. Ngay trong khuôn viên nền văn chỉ vẫn lưu giữ một tấm bia đá bị gãy đặt trên lưng rùa đá, trong khi ngôi đền thờ cổ kính thuở xưa đã bị thực dân Pháp phá hủy hoàn toàn. Trong thời gian gần đây, bà con nhân dân địa phương đã chung tay góp sức xây dựng lại công trình trên đúng phần nền móng cũ.

Bên cạnh những dấu ấn kiến trúc còn lại của ngôi đình và văn chỉ, kho tàng hiện vật cổ được bảo lưu tại đây vô cùng phong phú. Đối với khu vực đình làng, các di vật gồm có thần phả, sắc phong, ngai thờ, kiệu cùng các đồ tế khí như chiêng, trống, lư hương,… Trong khi đó, tại văn chỉ hiện vẫn giữ được ba tấm bia đá cùng một số đạo sắc phong quý giá khác.

Giá Trị Di Tích Và Công Nhận Di Tích Quốc Gia

Quần thể di tích đình Huỳnh Cung và văn chỉ Chu Văn An chính là một chứng tích lịch sử cùng nghệ thuật kiến trúc tiêu biểu, ghi dấu ấn sâu đậm về một ngôi làng cổ lâu đời cũng như cuộc đời của một bậc danh nhân lịch sử. Cho đến tận hôm nay, hình ảnh vị danh sư ấy vẫn luôn được hậu thế nhắc nhở như một biểu tượng về tài năng mẫu mực, mãi mãi là tấm gương sáng ngời cho các thế hệ noi theo.

Nhằm ghi nhận những giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc ấy, vào ngày 29 tháng 1 năm 1998, Bộ Văn hóa – Thông tin đã chính thức ra quyết định xếp hạng đình và văn chỉ Huỳnh Cung là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.