Đền Bà Chúa tọa lạc tại khu vực xã Cổ Nhuế, thuộc địa bàn huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Đây là công trình tâm linh nổi tiếng nhằm tôn vinh và phụng thờ công chúa Trần Khắc Hãn. Theo truyền thuyết dân gian truyền lại, tuân theo chỉ dụ của vua cha là Trần Nhân Tông, công chúa đã rời chốn kinh thành về vùng Cổ Nhuế để quy tụ những người dân phiêu tán, cùng nhau khai phá đất hoang, dựng xây xóm làng. Sau khi bà qua đời, để ghi nhận tấm lòng và công ơn to lớn đó, nhân dân trong vùng đã cùng nhau dựng đền thờ phụng. Qua các giai đoạn lịch sử, các triều đại phong kiến cũng liên tục ban tặng sắc phong để ghi nhận tâm khảm của bà.
Đặc Điểm Kiến Trúc Của Đền Bà Chúa
Quy mô tổng thể của đền bao gồm hạng mục tam quan cùng hai nếp nhà chính đảm nhận vai trò làm tòa đại bái và hậu cung:
- Cổng tam quan: Được tạo dựng bằng chất liệu gạch với đường nét tương đối tối giản.
- Tòa đại bái: Thiết kế rộng rãi gồm 5 gian, xây dựng dựa theo quy cách “tường hồi bít đốc”. Hệ thống bộ vì ứng dụng kỹ thuật “giá chiêng kẻ chuyền, cốn nách kẻ ngồi”. Điểm xuyết trên các thành phần cấu kiện là những đường nét hoa văn chạm khắc mang đậm dấu ấn nghệ thuật thời Nguyễn.
- Tòa hậu cung: Sở hữu bố cục mặt bằng tạo thành hình chữ đinh. Nhằm tối ưu không gian lòng nhà rộng rãi hơn, khu vực hậu cung được thi công theo kiểu “giá chiêng kép” kết hợp giải pháp trốn bớt cột. ngoại trừ phần đầu bẩy hiên, toàn bộ hậu cung không trang trí thêm họa tiết nào khác.
Hiện Vật Thờ Tự Và Giá Trị Di Tích
Bên trong công trình hiện lưu giữ pho tượng thờ công chúa cùng hàng loạt đồ thờ giá trị như khám thờ hay tượng người hầu. Đặc biệt, tại đây còn bảo tồn một tấm bia đá niên đại thời Minh Mạng 17 (1836), trong đó ghi chép lại chi tiết quá trình trùng tu công trình.
Vào ngày 21.6.1993, Đền (cùng với Chùa) đã chính thức nhận quyết định xếp hạng là di tích lịch sử nghệ thuật từ Bộ Văn hóa – Thông tin.
