1. Tứ Đại (Bậc Cụ Tổ – 4 Đời Trên)
- Cụ Ông (Ông nội của Ông nội):
- Gọi là: Cao tổ khảo
- Tự xưng: Huyền tôn
- Cụ Bà (Bà nội của Ông nội):
- Gọi là: Cao tổ tỷ
- Tự xưng: Huyền tôn
2. Tam Đại (Bậc Cụ – 3 Đời Trên)
2.1. Quan hệ trực tiếp
- Cụ Ông (Bố của Ông nội):
- Gọi là: Tằng tổ khảo
- Tự xưng: Tằng tôn
- Cụ Bà (Mẹ của Ông nội):
- Gọi là: Tằng tổ tỷ
- Tự xưng: Tằng tôn
2.2. Bàng hệ dòng Cụ (Anh, em, chị, em gái của Cụ)
- Anh ruột của Cụ: Gọi là Tằng tổ bá khảo
- Chị dâu (Vợ của anh ruột Cụ): Gọi là Tằng tổ bá tỷ
- Em ruột của Cụ: Gọi là Tằng tổ thúc khảo
- Em dâu của Cụ: Gọi là Tằng tổ thúc tỷ
- Chị hoặc em gái ruột của Cụ: Gọi là Tằng tổ cô
- Tự xưng (dùng chung cho các trường hợp trên): Tằng điệt tôn
3. Nhi Đại (Bậc Ông – 2 Đời Trên)
3.1. Quan hệ trực tiếp
- Ông nội:
- Gọi là: Tổ khảo
- Tự xưng: Đích tôn, Hiếu tôn, Tự tôn (Nếu không phải là cháu đích tôn thì tự xưng là: Nam tôn)
- Bà nội:
- Gọi là: Tổ tỷ
- Tự xưng: Đích tôn, Hiếu tôn, Tự tôn (Nếu không phải là cháu đích tôn thì tự xưng là: Nam tôn)
- Cháu ngoại cúng Ông Bà ngoại:
- Tự xưng: Ngoại tôn
- Đổi danh xưng đối với Ông từ “Hiển tổ khảo” thành “Ngoại tổ khảo”
3.2. Bàng hệ dòng Ông (Anh, em, chị, em gái ruột của Ông)
- Anh ruột của Ông: Gọi là Tổ bá khảo
- Chị dâu của Ông (Vợ anh ruột Ông): Gọi là Tổ bá tỷ
- Em ruột của Ông: Gọi là Tổ thúc khảo
- Em dâu của Ông (Vợ em ruột Ông): Gọi là Tổ thúc tỷ
- Chị hoặc em gái ruột của Ông: Gọi là Tổ cô
- Tự xưng (dùng chung cho các trường hợp trên): Điệt tôn
3.3. Dòng Anh/Em họ của Ông (Con Chú – Con Bác với Ông)
- Anh con nhà bác ruột của Ông: Gọi là Tùng tổ bá khảo
- Chị dâu của Ông: Gọi là Tùng tổ bá tỷ
- Em con nhà chú ruột của Ông: Gọi là Tùng tổ thúc khảo
- Em dâu của Ông: Gọi là Tùng tổ thúc tỷ
- Chị hoặc em gái con nhà bác/chú ruột của Ông: Gọi là Tùng tổ cô
- Tự xưng (dùng chung): Tùng điệt tôn
4. Nhất Đại (Bậc Cha Mẹ & Chú Bác – 1 Đời Trên)
4.1. Quan hệ trực tiếp
- Cha:
- Gọi là: Hiển khảo
- Tự xưng: Hiếu tử, Tự tử, Trưởng tử, Trưởng nam (Nếu không phải con trưởng thì xưng là: Nam, Thứ tử, Trọng nam [nếu là con thứ hai], Quý tử [nếu là con thứ ba])
- Mẹ:
- Gọi là: Hiển tỷ
- Tự xưng: (Tương tự như đối với Cha)
- Con gái cúng Cha Mẹ:
- Tự xưng: Nữ tử
4.2. Bàng hệ dòng Cha (Anh, em, chị, em gái ruột của Cha)
- Bác ruột (Anh của Cha): Gọi là Bá khảo
- Bác dâu (Vợ bác ruột): Gọi là Bá tỷ
- Chú ruột (Em của Cha): Gọi là Thúc khảo
- Thím dâu (Vợ chú ruột): Gọi là Thúc tỷ
- Cô (Chị hoặc em gái ruột của Cha): Gọi là Cô hoặc Thân cô
- Tự xưng: Nam điệt hoặc Điệt (Nếu là cháu gái cúng thì xưng là: Điệt nữ)
4.3. Dòng Bác/Chú họ của Cha (Con của anh/em ruột Ông)
- Bác (Con của anh ruột Ông): Gọi là Tùng bá khảo
- Bác dâu: Gọi là Tùng bá tỷ
- Chú (Con của em ruột Ông): Gọi là Tùng thúc khảo
- Thím dâu: Gọi là Tùng thúc tỷ
- Cô (Con của anh/em ruột Ông): Gọi là Tùng cô
- Tự xưng (dùng chung): Tùng điệt
4.4. Dòng Bác/Chú họ xa của Cha (Cháu của anh/em ruột Cụ)
- Bác (Cháu của anh ruột Cụ): Gọi là Tái tùng bá khảo
- Bác dâu: Gọi là Tái tùng bá tỷ
- Chú (Cháu của em ruột Cụ): Gọi là Tái tùng thúc khảo
- Thím dâu: Gọi là Tái tùng thúc tỷ
- Cô (Cháu của anh/em ruột Cụ): Gọi là Tái tùng cô
- Tự xưng (dùng chung): Tái tùng điệt
5. Bằng Hàng (Ngang Hàng – Anh, Chị, Em, Vợ)
5.1. Vợ
- Gọi là: Thê (Tùy trường hợp người cúng gọi là Thê, Ái thê…)
- Tự xưng: Lương phu
5.2. Anh, chị, em ruột
- Anh ruột:
- Gọi là: Bảo huynh, Hiển huynh (Nếu là anh trưởng thì gọi là Trưởng huynh)
- Tự xưng: Đệ (hoặc Hiển đệ)
- Chị dâu: Gọi là Tẩu (Nếu là chị dâu trưởng thì gọi là Đại tẩu)
- Chị ruột: Gọi là Bảo tỷ
- Em ruột:
- Gọi là: Bảo đệ, Đệ
- Tự xưng: Trưởng huynh, Huynh (Nếu không phải là anh trưởng thì xưng: Huynh, Hiển huynh)
- Em dâu: Gọi là Tẩu
- Em gái ruột: Gọi là Bảo muội
5.3. Anh, chị, em họ (Con Chú – Con Bác)
- Anh con nhà bác ruột:
- Gọi là: Tùng huynh
- Tự xưng: Tùng đệ
- Chị dâu: Gọi là Tùng tẩu
- Chị con nhà bác ruột: Gọi là Tùng tỷ
- Em con nhà chú ruột:
- Gọi là: Tùng đệ
- Tự xưng: Tùng huynh
- Em dâu: Gọi là Tùng tẩu
- Em gái con nhà chú ruột: Gọi là Tùng muội
5.4. Anh, chị, em họ (Cháu của anh/em ruột Ông)
- Anh (Cháu anh ruột Ông):
- Gọi là: Tái tùng huynh
- Tự xưng: Tái tùng đệ
- Chị dâu: Gọi là Tái tùng tẩu
- Chị (Cháu anh ruột Ông): Gọi là Tái tùng tỷ
- Em (Cháu em ruột Ông):
- Gọi là: Tái tùng đệ
- Tự xưng: Tái tùng huynh
- Em dâu: Gọi là Tái tùng tẩu
- Em gái (Cháu em ruột Ông): Gọi là Tái tùng muội
5.5. Anh, chị, em họ (Chắt của anh/em ruột Cụ)
- Anh (Chắt anh ruột Cụ):
- Gọi là: Tam tùng huynh
- Tự xưng: Tam tùng đệ
- Chị dâu: Gọi là Tam tùng tẩu
- Chị (Chắt anh ruột Cụ): Gọi là Tam tùng tỷ
- Em (Chắt em ruột Cụ):
- Gọi là: Tam tùng đệ
- Tự xưng: Tam tùng huynh
- Em dâu: Gọi là Tam tùng tẩu
- Em gái (Chắt em ruột Cụ): Gọi là Tam tùng muội
Quy tắc lưu ý khi cúng các Bà (Trường hợp Ông/Cụ có nhiều vợ)
Trường hợp Ông hoặc Cụ có hơn một bà:
- Đối với Cụ bà thứ nhất: Thêm “chính thất” vào sau tôn xưng (Ví dụ: Đổi “Tổ tỷ” thành “Tổ chính thất”).
- Phải xem gia phổ để xác định người vợ thứ hai, thứ ba là Kế hay Thứ:
- Nếu là Kế: Thêm “kế thất” vào sau tôn xưng.
- Nếu là Thứ: Thêm “thứ thất” vào sau tôn xưng.
- Cách tự xưng của người cúng không thay đổi dù là con cháu của cụ bà nào.
