Đền Hương Gia: Di Tích Kiến Trúc Nghệ Thuật Độc Đáo Tại Sóc Sơn, Hà Nội

Đền Hương Gia tọa lạc tại địa phận thôn Hương Gia, thuộc xã Phú Cường, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội.

Lịch Sử Dời Đổi Vị Trí Xây Dựng

Theo ghi chép xưa, ngôi đền thuở ban đầu được khởi dựng ngoài khu vực cánh đồng Lễ, nằm cách xa khu dân cư của làng chừng 1km. Về sau, nhân dân địa phương mới tiến hành di dời và tôn tạo lại ngôi đền về vị trí trung tâm giữa làng như hiện nay.

Thần Tích Và Công Trạng Các Vị Thần Được Thờ Phụng

Ngôi đền là nơi phụng thờ năm anh em gồm: Trương Hống, Trương Hát, Trương Lừng, Trương Lẫy cùng người em gái là Đạm Nương.

Vào thời Tiền Lý, các anh em nhà họ Trương đã hăng hái tham gia và lập nhiều chiến công hiển hách trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm phương Bắc là nhà Lương. Vua Triệu Việt Vương đã ban phong chức tước trọng thể cho các ngài:

• Trương Hống được phong giữ chức Thượng tướng quân.
• Trương Hát được phong chức danh Tả tướng quân.
• Trương Lừng đảm nhiệm chức vụ Hữu quân.

Sau khi tạ thế, các bậc trung dũng đều được tôn vinh là thánh Tam Giang, được nhân dân khắp nhiều vùng tôn kính lập đền thờ phụng. Đến thời Tiền Lê, vua Lê Đại Hành đã ban tặng mỹ tự cao quý: “Linh Ứng Tôn Thần”.

Bố Cục Không Gian Kiến Trúc Đền Hương Gia

Trải qua nhiều đợt tu bổ, tôn tạo trong lịch sử, đền Hương Gia ngày nay tọa lạc theo hướng đông nam, phía sau lưng đền liền kề với một ngôi chùa cổ. Không gian kiến trúc được quy hoạch bài bản từ ngoài vào trong gồm các hạng mục liên hoàn:

• Bức bình phong xây bằng gạch kiên cố nằm ở mặt tiền, tiếp giáp bên trong là khoảng sân rộng mở.
• Tòa tiền tế được dựng với quy mô 3 gian 2 chái kết hợp cùng công trình phương đình.
• Tòa trung đường sở hữu không gian rộng rãi gồm 5 gian 2 chái.
• Khu vực nhà cầu gồm 3 gian nối dài vào tòa hậu cung 3 gian xây bít đốc theo lối truyền thống.

Giá Trị Cổ Vật Và Di Sản Nghệ Thuật

Di tích đền Hương Gia hiện còn gìn giữ được một kho tàng cổ vật quý giá, tiêu biểu là 15 đạo sắc phong của các triều đại (trong đó bảo tồn được sắc phong cổ có niên đại từ năm 1740). Cùng với đó là các mảng phù điêu, điêu khắc gỗ tinh xảo và nhiều hiện vật mỹ thuật đặc sắc mang phong cách nghệ thuật thời thế kỷ XVIII – XIX.

Ghi nhận những giá trị lịch sử và nghệ thuật tạo hình quý báu, Bộ Văn hoá – Thông tin đã chính thức xếp hạng đền Hương Gia là Di tích kiến trúc, nghệ thuật cấp quốc gia vào ngày 05/03/1990.