Đền Trần tọa lạc ở phía đông chùa Phổ Minh, thuộc xã Lộc Vượng, tỉnh Nam Định. Ngôi đền được xây trên phần đất của cung điện Trùng Quang thời nhà Trần.
Đền Trần hay còn được gọi là “Trần Miếu”, là một khu di tích bao gồm đền Thiên Trường, đền Cố Trạch và nằm gần đó là chùa Tháp Phổ Minh. Nơi đây có mối liên hệ mật thiết với lịch sử nhà Trần cũng như các anh hùng dân tộc tiêu biểu như Trần Quốc Tuân.
Khu vực đền Trần nằm trên vùng đất mà cách đây 700 năm, vương triều Trần từng cho xây dựng cung điện Thái Thượng Hoàng cùng hệ thống vương phủ dành cho giới quý tộc. Dấu tích của thời kỳ này hiện vẫn được lưu giữ qua các hiện vật như gạch ngói, gốm cổ, bia ký và các sử liệu ghi chép lại. Nhờ đó, đền Trần càng mang giá trị và ý nghĩa sâu sắc đối với các thế hệ mai sau.
Các công trình kiến trúc chính trong quần thể đền Trần
Trong quần thể di tích, đền Thiên Trường được xây dựng từ thời hậu Lê và là nơi thờ cúng các vị vua Trần. Ngày lễ quan trọng nhất diễn ra tại đây chính là lễ khai ấn. Hoạt động này vốn khởi nguồn từ tập tục xưa: sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, đến ngày rằm tháng Giêng thì triều đình sẽ chính thức trở lại làm việc bình thường. Lễ khai ấn thường được tổ chức vào đêm ngày 14 rạng sáng ngày 15 tháng Giêng âm lịch hằng năm.
Hiện nay, đền Thiên Trường thờ tổng cộng 12 vị vua Trần cùng 2 vị vua thời Hậu Trần, do đó dân gian quen gọi chung là thờ 14 vị vua Trần.
Bên cạnh đền Thiên Trường là đền Cố Trạch, nơi tôn nghiêm thờ phụng Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuân cùng gia quyến, kèm theo các văn thần võ tướng từng kề vai sát cánh vào sinh ra tử trong các cuộc kháng chiến chống đế quốc Nguyên – Mông giành thắng lợi vẻ vang.
Lễ hội truyền thống và sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng
Nam Định chính là quê hương của nhà Trần, vì vậy cứ đến ngày 20 tháng 8 âm lịch hằng năm, nhân dân thập phương lại nô nức kéo về đây để dâng hương tưởng niệm Đức Thánh Trần. Người Việt Nam từ xưa đã lưu truyền câu ca dao “Tháng Tám giỗ cha, tháng Ba giỗ mẹ”, thể hiện ý thức tâm linh sâu sắc đối với các bậc bực tiền nhân.
Trong không gian lễ hội, ban tổ chức thường thực hiện các nghi thức trang nghiêm như tế lễ, rước kiệu, cùng các hoạt động văn hóa đặc trưng như hầu bóng, ốp đồng. Không khí ngày hội càng thêm phần sôi động và náo nhiệt nhờ các trò chơi dân gian hấp dẫn bao gồm đấu vật, chọi gà, múa rồng và múa lân…
Bài viết liên quan
Bát nhã tâm kinh và giải nghĩa tiếng việt
Lộc bình trên ban thờ: Ý nghĩa, cách đặt
Bình hoa trên bàn thờ: Cách đặt và ý nghĩa
Nậm rượu (Hồ tửu) trên ban thờ: Cách dùng và ý nghĩa
Bộ Tam Đài trên ban thờ: Cấu tạo, cách dùng và ý nghĩa
Mâm Thống (Mâm Xe): Đặc điểm, cách dùng và ý nghĩa
Mâm Xà trên ban thờ: Vị trí, công dụng và ý nghĩa của cỗ mặn
Mâm Triện trên ban thờ: Vị trí, công dụng và ý nghĩa
Mâm Bồng trên bàn thờ: Cách đặt và ý nghĩa của lễ vật dâng cúng
Chân nến trên bàn thờ: Cách đặt và ý nghĩa của ánh nến